Bakliyatlar; hem ekonomik hem doyurucu hem de lif ve bitkisel protein açısından zengin besinlerdir. Nohut, kuru fasulye, mercimek ve barbunya Türk mutfağının vazgeçilmezleridir. Ancak birçok kişi bakliyatın sert kalması, uzun pişme süresi ya da sindirim zorluğu nedeniyle onları daha seyrek pişirir. Doğru ıslatma ve pişirme yöntemleriyle bu sorunların çoğu çözülebilir.
Bakliyatları ayıklayın ve yıkayın
Pişirmeden önce bakliyatları geniş bir tepsiye yayın ve içinde olabilecek küçük taş, toprak parçası ve bozuk taneleri ayıklayın. Ardından birkaç kez soğuk suyla yıkayın.
Ön ıslatma: Neden ve nasıl?
Ön ıslatma, bakliyatın su alarak yumuşamasını sağlar; pişme süresini kısaltır ve tanelerin eşit pişmesine yardımcı olur. Ayrıca bazı kişilerde sindirimi kolaylaştırdığı düşünülür.
Uzun ıslatma
Bakliyatı üzerini birkaç parmak geçecek kadar soğuk suyla bir gece boyunca (yaklaşık 8–12 saat) ıslatın. Taneler suyu çektikçe hacimleri artacağı için geniş bir kap kullanın. Sıcak havalarda kabı buzdolabında bekletmek mayalanmayı önler.
Hızlı ıslatma
Islatmayı unuttuysanız bakliyatı bir tencereye alıp üzerini geçecek kadar su ekleyin, birkaç dakika kaynatın, ocağı kapatın ve kapağı kapalı şekilde bir saat bekletin. Ardından suyunu süzüp normal şekilde pişirin.
İpucu: Islatma suyunu pişirmede kullanmayın; süzüp bakliyatı yeniden yıkayın ve pişirme için taze su ekleyin.
Hangi bakliyat ıslatılmalı?
| Bakliyat | Ön ıslatma |
|---|---|
| Nohut | Gerekli (bir gece) |
| Kuru fasulye, barbunya | Gerekli (bir gece) |
| Yeşil mercimek | İsteğe bağlı (kısa süre) |
| Kırmızı mercimek | Gerekmez |
| Bulgur | Gerekmez |
Dikkat: Barbunya ve kuru fasulye gibi bazı fasulye türleri çiğ ya da az pişmiş halde tüketildiğinde rahatsızlığa yol açabilecek doğal bileşikler içerir. Bu fasulyeleri ıslatıp iyice pişirin ve yavaş pişiricilerde düşük ısıda pişirmeden önce mutlaka bir süre kaynatın.
Pişirme yöntemleri
Tencerede
Islatılmış bakliyatı bol suyla tencereye alın, kaynayınca köpüğünü alın ve kısık ateşte yumuşayana kadar pişirin. Pişme süresi bakliyatın türüne, yaşına ve ıslatma süresine göre değişir; nohut ve kuru fasulye bir iki saat sürebilir. Taneleri ara ara kontrol edin; parmaklarınız arasında kolayca eziliyorsa pişmiş demektir.
Düdüklü tencerede
Düdüklü tencere pişirme süresini belirgin şekilde kısaltır. Tencerenin kullanım kılavuzundaki su miktarına ve süre önerilerine uyun. Tencereyi en fazla önerilen seviyeye kadar doldurun; bakliyatlar köpürerek valfi tıkayabilir.
Dikkat: Düdüklü tencereyi açmadan önce basıncın tamamen düştüğünden emin olun. Valflerin ve contanın temiz ve sağlam olduğunu düzenli olarak kontrol edin.
Tuz ne zaman eklenmeli?
Tuzu pişirmenin başında mı sonunda mı eklemek gerektiği konusunda farklı görüşler vardır. Pek çok aşçı, tuzun pişirme sonuna doğru eklenmesini önerir. Domates ve sirke gibi asidik malzemelerin ise bakliyat yumuşadıktan sonra eklenmesi, tanelerin daha kolay pişmesini sağlar.
Toplu pişirme ve saklama
Bakliyatları her seferinde ayrı ayrı pişirmek yerine toplu pişirip saklamak büyük zaman kazandırır.
- Bir kilo nohut veya fasulyeyi ıslatıp pişirin.
- Soğuduktan sonra porsiyonlara ayırın.
- Birkaç gün içinde kullanacağınızı buzdolabında, kalanını dondurucuda saklayın.
- Dondururken bakliyatı biraz pişirme suyuyla birlikte poşetlere koymak tanelerin kurumasını önler.
Haşlanmış nohut salatalara, humusa ve sebze yemeklerine; fasulye ise çorbalara ve pilavlara hızla eklenebilir. Toplu hazırlık için toplu yemek hazırlığı yazımıza göz atabilirsiniz.
Sindirimi kolaylaştırmak
Bakliyatları beslenmenize yeni ekliyorsanız küçük porsiyonlarla başlamak, sindirim sisteminin alışmasına yardımcı olabilir. Ön ıslatma, iyi pişirme ve bol su tüketimi de pek çok kişi için faydalıdır. Belirgin şikâyetleriniz varsa bir sağlık profesyoneline danışın.
Bakliyatı farklı şekillerde değerlendirmek
Bakliyatı yalnızca klasik yemeklerle sınırlamak zorunda değilsiniz. Haşlanmış nohutu fırında baharatlarla çıtır bir atıştırmalığa dönüştürebilir, ezerek humus veya sandviç ezmesi hazırlayabilirsiniz. Kırmızı mercimek, köftelerde ve çorbalarda; yeşil mercimek ise salatalarda ve sebzeli yemeklerde iyi sonuç verir.
Fasulyeyi püre haline getirip çorbaları koyulaştırmakta kullanmak, kremaya gerek kalmadan doyurucu bir kıvam sağlar. Bakliyatı farklı formlarda sofraya getirmek, özellikle çocukların bu besinlere alışmasını kolaylaştırır.
Sık Sorulan Sorular
Bakliyatlarım neden pişmiyor?
Çok eski bakliyatlar, sert su ya da pişirme başında eklenen asidik malzemeler pişme süresini uzatabilir. Bakliyatları taze alıp uzun süre saklamamak bu sorunu azaltır.
Konserve bakliyat kullanılabilir mi?
Evet, konserve bakliyatlar pratik bir alternatiftir. Kullanmadan önce süzüp yıkamak, fazla tuzu ve konserve sıvısını azaltır.
Sonuç
Bakliyatlar, doğru hazırlandığında hem lezzetli hem besleyici hem de bütçe dostu bir besin kaynağıdır. Ayıklayın, ıslatın, iyice pişirin ve toplu hazırlayıp saklayın. Böylece haftanın her günü bakliyatı sofranıza kolayca ekleyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Sağlık, beslenme veya güvenlikle ilgili özel durumlarınızda bir uzmana danışın.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.